In de ogen van een leeuwin

Nadat we afscheid genomen hadden van Bushwise, reden we direct door naar Hoedspruit om onze overtollige bagage af te geven, alvorens we aan onze trailscursus zouden beginnen. Op de lange zandweg vanaf de campus genoot ik nog eenmaal volop van het prachtige uitzicht over de reservaten aan beide zijden van de weg en de schitterende bergketen van de Blyde River Canyon op de achtergrond. Zodra we al onze spullen hadden opgeslagen, was het tijd om het team van Lowveld Trails te ontmoeten. Onze hoofdtrainer en ‘first rifle’ voor de tweeweekse cursus was Wayne, die we al eerder op de campus en bij ons ARH-examen waren tegengekomen. De ‘second rifle’, ofwel back-up, zou gedurende de cursus variëren, maar we begonnen met Jack, een van de trainers van de Balule campus.

Het eerste deel van de cursus bestond uit vier dagen ‘primitief trail’. Dit houdt in dat je vier dagen lang door de bush trekt, met alle benodigdheden voor een ‘comfortabele reis’ op je rug: een slaapzak, matje en zoveel mogelijk warme kleding voor de koude nachten; een gasstelletje, kant-en-klaar maaltijden en snacks voor de hongerige maag; en wc-papier, lucifers en een schep voor als de natuur zich aandient. Aangezien we onze backpacks op de campus al aardig vol hadden gestouwd, zonder na te denken over eventuele extra benodigdheden, was het nog een aardige klus om al deze spullen mee te schouwen. Uiteindelijk moesten we besluiten, dat één setje kleren best genoeg was voor vier dagen en die extra warme trui bleef jammer genoeg ook achter, maar na een uur bakkeleien stond iedereen met de backpack op de rug, klaar voor vertrek.

Vanaf het afzetpunt, in het Timbavati Game Reserve aan de rand van Kruger National Park, liepen we in enkele uren naar onze eerste ‘accommodatie’, een open plek midden in de bush. Op enige afstand waren twee jerrycans met drinkwater gedropt, maar dat was dan ook de enige aanwijzing van menselijke activiteit in de omgeving. De slaapplekken werden ingericht, het kampvuur aangestoken en het eerste diner voorbereid op de gasstelletjes. Wayne wist ons nog enkele gezellige spokenverhalen te vertellen over hyena’s en leeuwen in het kamp gedurende sleep-outs en vervolgens doken we vanwege de lange dag en de nachtelijke kou vroeg onder de wol, met een enkele ‘nachtwacht’ aan het vuur, om ons gedurende de nacht veilig te houden.

De volgende dagen voltrokken zich in eenzelfde ritme. ’s Ochtends, zodra de zon aan de horizon verscheen braken we ons kamp op en werd de as van het vuur in de omgeving verspreid. Tegen de tijd dat iedereen klaar stond voor vertrek, kon je niet langer zien waar ons kamp die nacht had gestaan. Vervolgens trokken we de hele ochtend met onze rugzak op de rug door de bush om zoveel mogelijk dieren te spotten en ondertussen volop te leren over de geologie, de vegetatie, de insecten en het grotere wild en met name hoe al deze verschillende aspecten van de bush met elkaar in verbinding staan. Rond het middaguur stopten we in een droge rivierbedding voor één van de leukste activiteiten van een trailscursus; lunch en siësta in het zand, onder de zon, midden in de prachtige natuur en tussen de wilde dieren.

Gedurende één van deze siësta’s, zagen we ongeveer zestig meter verderop enkele olifanten afdalen in de rivierbedding. We waren de kudde eerder op de dag al tegengekomen en wisten dus ook dat een gigantisch mannetje achter de kudde aanzat om met één van de vrouwtjes te kunnen paren. De oorsprong van het geluid van brekende takken en boomstammen dat vanaf de wal steeds dichterbij klonk, liet zich dus wel raden. Precies bij de plek waar onze groep zich had gesetteld voor een siësta, besloot het mannetje tussen de bomen door een kijkje in de rivierbedding te nemen. De vier meter hoge olifant torende hoog boven ons uit, toen we razendsnel onze spullen pakten en via de andere oever ons heil hogerop zochten. Gelukkig was de olifant dusdanig groot, dat hij niet tussen de bomen door paste, zonder een serieus aantal omver te duwen en besloot hij na enkele nieuwsgierige blikken, om verderop zijn lunch te vervolgen. Wij besloten echter zelf ook maar een andere plek voor de middagpauze te zoeken.

Ook ’s nachts was ons de rust niet altijd gegund. Tijdens de tweede nacht in de bush, was iedereen net aan het indommelen, toen de nachtwacht, Brian, ineens begon te roepen, “hé, hé, HÉ!!”. Ik hoorde een hoop kabaal links van me en zag dat een van mijn medestudenten, Richardt, volledig in paniek probeerde de opening van zijn slaapzak te vinden. Ik zag echter ook dat Brian niet naar Richardt keek, maar over mij heen de bosjes in tuurde, terwijl hij bleef roepen. Toen ik me omdraaide keek ik recht in de ogen van een leeuwin op slechts enkele meters afstand. Vanuit mijn ooghoek zag ik nog twee leeuwinnen om het kamp heen lopen. Het eerste wat in me opkwam, was een feitje uit mijn lesboek; leeuwen verplaatsen zich op topsnelheid met tweeëntwintig meter per seconde… Aangezien ik op slechts negen meter afstand lag, we hebben het de volgende dag aan de hand van de sporen nagemeten, en diep in mijn slaapzak lag opgerold, besloot ik dat rustig blijven liggen, mijn enige optie was. Wayne kwam aangestormd, denkend dat één van de leeuwen bovenop Richardt zat, maar realiseerde zich vervolgens dat hij zijn geweer vergeten was. Inmiddels was iedereen wakker en de leeuwinnen besloten, na hun nieuwsgierigheid te hebben bedwongen, dat het beter was ons met rust te laten. Na deze zeer nabije nachtelijke ontmoeting, nam iedereen de taken van nachtwacht nog net wat serieuzer.

Na vier dagen volledig back-to-basics, was iedereen toe aan een frisse douche en een warm bed. Ondanks de fantastische ervaringen van de nachten in de wildernis, waren we dan ook blij verrast toen we aankwamen bij onze accommodatie voor het overige deel van de cursus, Octhula Bush Camp in Balule Nature Reserve. Een warme douche en goed gevulde keuken stonden tot onze beschikking en aangezien ik de enige vrouw was in het gezelschap, kreeg ik een privétent. Voor dit tweede deel werden we vergezeld door Darryn, onze trainer bij Bushwise, en later door Leighton van Lowveld Trails, die fungeerden als back-up.

Vanaf dit basiskamp trokken we vervolgens tien dagen lang elke dag ongeveer acht uur door de bush. We leerden over de essentiële rol van olifanten in het ecosysteem, over ingenieuze communicatiesystemen tussen bomen en over de nauwe samenwerking tussen de wilde vijgenboom en de wesp die zich voortplant in de vruchten en daarbij ook de boom zelf bevrucht. Gedurende de opleiding bij Bushwise had ik ontelbare feitjes over de bush geleerd, maar hier leerde ik pas echt wat gidsen inhoudt en hoe je letterlijk ieder onderwerp interessant kunt maken. Daarnaast hadden we ongelofelijke ontmoetingen met kuddes olifanten, witte neushoorns en eenzame buffelmannetjes. We hadden zelfs het geluk eerste rij te zitten bij een fanatiek gevecht tussen twee neushoornmannetjes. Ook leerden we, hoe we in een drooggevallen rivier schoon drinkwater konden vinden en hoe je met behulp van wrijving vuur kunt maken van kurkhout en olifantenpoep.

Ook mocht ik tijdens enkele wandeltochten zelf als back-up met het geweer lopen. Aangezien ik geen ARH had, was mijn geweer ongeladen en konden Darryn of Leighton in een dreigende situatie de rol overnemen. De verantwoordelijkheid van lopen met het geweer, controleren of de groep dicht genoeg bij elkaar bleef en Wayne helpen met het spotten van dieren, sporen en signalen, zoals de alarmroep van een eekhoorn, kwam echter op mij neer en zorgde ervoor dat ik nog alerter was tijdens de wandeltocht.

Op de laatste volledige dag besloten we onze lunch mee te nemen in de backpack, om nog eenmaal te genieten van een volledige dag in de bush. Ik mocht zelf in de ochtend als back-up lopen en al na een half uur hoorden we vlak in de buurt, aan de overzijde van de rivier, een neushoorn. We staken de rivierbedding over en vonden al vrij snel de sporen van de neushoorn. Vervolgens besloten Wayne en Leighton het dier te gaan volgen, in de hoop een glimp te kunnen opvangen.

Terwijl ik bij de groep bleef wachten en telkens op een seintje van Wayne of Leighton de groep weer een stukje naar voren leidde, zochten zij de omgeving af naar sporen van de betreffende neushoorn. Ondanks dat we de neushoorn vlakbij gehoord hadden en steeds opnieuw verse sporen vonden, wist het dier zelf buiten ons bereik te blijven. Na op deze manier ruim vijf uur lang het dier te hebben gevolgd, stak het helaas de grens van Balule over naar een ander reservaat en moesten we onze poging staken. De ervaring van het ‘tracken’, ofwel volgen van een dier aan de hand van sporen, was ontzettend gaaf, maar ik was ook wel doodmoe toen we uiteindelijk voor de lunch in een droge rivierbedding neerstreken en ik het loodzware geweer even uit mijn handen kon leggen.

Na deze fantastische twee weken brak het moment aan, om ook de rest van mijn medestudenten gedag te zeggen. Na alle bagage in Hoedspruit te hebben opgepikt en samen met Dylan nog in de Marulabar te hebben geluncht, bracht hij me naar mijn volgende bestemming, de Hoedspruit Wildlife Estate, waar ik een aantal overnachtingen had geboekt, aangezien ik nog steeds geen stageplek gekregen heb. Na hem gedag te hebben gezegd, begon voor mij daadwerkelijk een nieuwe fase in Zuid Afrika. Hoewel de meesten van mijn vrienden hier nog redelijk in de buurt van Hoedspruit verblijven de komende maanden, ga ik vanaf hier voorlopig alleen op pad. De accommodatie op het Wildlife Estate deed zijn naam eer aan, aangezien ik naast vele kleurrijke vogels ook een heuse koedoe en een nieuwsgierig knobbelzwijn op bezoek kreeg in mijn voortuin. Er was dan ook afleiding genoeg.

Vanwege de geweldige ervaringen met wandelsafari’s gedurende de trailscursus en aangezien ik mijn theorie-examen en de benodigde uren en encounters ruimschoots had gehaald, besloot ik me toch maar op te geven voor een ARH-herkansing gedurende deze vrije tijd. Via Lowveld Trails kreeg ik de kans een extra dag te oefenen met schieten en alle oefeningen nogmaals te doorlopen, waarna een nieuw examen mij te wachten stond. Bij Bushwise had ik enkel met een .375 caliber en kleinere geweren geschoten, maar de standaard binnen Lowveld is de zwaardere .458 caliber. Deze extra moeilijkheidsgraad bleek echter voornamelijk mentaal, want het geweer zelf was veel beter te hanteren dan de geweren van Bushwise. Daarnaast waren we met slechts vier personen tijdens de oefendag, waardoor er uitgebreid aandacht en tijd was, om alle opdrachten op het gemak te doorlopen en meerdere keren te herhalen. Desondanks wist ik slechts drie van de zes opdrachten succesvol te volbrengen. Het doel op twaalf meter bleef een onneembare hindernis, waar tijdens beide pogingen slecht vier van de vijf benodigde kogels in wilden verdwijnen. Ook was ik bij het oplossen van een hapering van het geweer tijdens meerdere pogingen niet snel genoeg om de oefening succesvol te voltooien.

Voor mijn herexamen had ik daarom niet bijster veel vertrouwen in een betere afloop dan tijdens de eerste poging. Voorafgaand aan het examen gaf de trainer, Brenden, me echter de kans om nog zeker een half uur ‘droog’ de opdrachten te herhalen. Steeds opnieuw het geweer van de linkerhand zo snel mogelijk in de schouder brengen en de vizieren oplijnen in het midden van het doel. Daarnaast mocht ik voorafgaand aan iedere examenopdracht, eveneens alle stappen ‘droog’ doorlopen. Na de blinddoekopdracht, die ik in slechts de helft van de beschikbare tijd wist te voltooien, kwam mijn grootste hindernis, de twaalf meter. Deze opdracht had geen tijdslimiet en die kans besloot ik ditmaal volledig uit te buiten. Ik denk dat ik alles bij elkaar zeker tien minuten bezig ben geweest, met steeds weer de vizieren oplijnen en dan toch weer even ontspannen, maar alle vijf de kogels verdwenen bij mijn eerste poging netjes in het midden van het doel.

Na deze mentale opsteker, gingen ook de andere examenopdrachten vervolgens vlekkeloos. Zelfs de gesimuleerde leeuwenaanval wist ik bij mijn eerste poging moeiteloos te stoppen, hoewel Brenden vond dat ik deze opdracht voor de zekerheid nog een tweede keer moest herhalen. De tweede poging ging echter net zo vlekkeloos waardoor ik na twee dagen schieten, en een zeer pijnlijke schouder vanwege de grotere terugslag van de .458, eindelijk mijn Advanced Rifle Handling binnen had. Hierdoor ben ik nu, naast een gekwalificeerd safarigids, ook een gekwalificeerd wandelsafarigids.

Aangezien het nog wel een tijdje zou kunnen duren voor er een stageplekje voor me gevonden is, heb ik besloten om de komende weken terug de bush in te trekken en weer als vrijwilliger aan de slag te gaan bij het Askari Wilderness Conservation Programme. Hier begon mijn reis min of meer anderhalf jaar geleden en na alles wat ik de afgelopen maanden heb bijgeleerd, is dit een ideale plek om mijn kennis op peil te houden en uit te breiden, terwijl ik ondertussen ook nog nuttig werk verricht en nieuwe contacten opdoe in de industrie. Zo begint dan ook wederom een nieuw avontuur waar ik enorm naar uitkijk.

Zonnige en warme groeten!